الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
161
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
فوق نشان مىدهد كه اين دو واژه داراى دو معنى متفاوت است . « كفرة » و « فجرة » ( بر همان وزن ) جمع « كافر » و « فاجر » است كه اولى اشاره به افراد فاسد العقيده و دومى اشاره به افراد فاسد العمل است . از اين آيات به خوبى استفاده مىشود كه در صحنه قيامت آثار عقائد و اعمال سوء انسانها در چهره هايشان نمايان مىگردد . ضمنا تعبير به وجوه به خاطر اين است كه رنگ صورت بيش از هر چيزى مىتواند بيانگر حالات درونى باشد ، هم ناراحتيهاى فكر و روحى و هم ناراحتىهاى جسمانى . به هر حال گروهى در آنجا خندان و مسرورند ، چهره هايشان گشاده و نورانى است ، روشنايى ايمان و پاكى عمل در صورت آنها موج مىزند ، « و رنگ رخساره آنها خبر از سر درون مىدهد » . بر عكس گروهى كه تاريكى كفر و زشتى اعمالشان در چهره هايشان نمايان است ، گويى گرد و غبار سياهى بر صورتشان نشسته ، و هاله اى از دود آن را در خود فرو برده ، آثار غم و اندوه و رنج و درد از صورتهايشان مىبارد ، و اصولا همانگونه كه در آيه 41 سوره رحمان آمده « يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيماهُمْ » « گنهكاران با سيمايشان شناخته مىشوند » در آن روز رنگ چهرهها براى شناخت انسانها كافى است . نكته : راه خودسازى تعبيراتى كه در آيات كوتاه و پر طنين اين سوره آمده برنامه جامعى براى خودسازى است :